6 yếu tố làm nên nền tảng văn hóa của một doanh nghiệp bền vững

6 yếu tố làm nên nền tảng văn hóa của một doanh nghiệp bền vững

Có rất nhiều cách định nghĩa và diễn giải khác nhau về văn hóa, có ý kiến cho rằng: “Cái gì còn lại khi tất cả những cái khác bị quên đi – cái đó là văn hoá”. Văn hoá doanh nghiệp là toàn bộ các giá trị văn hoá được gây dựng nên trong suốt quá trình tồn tại và phát triển của một doanh nghiệp, trở thành các giá trị, quan niệm và tập quán, truyền thống ăn sâu vào hoạt động của doanh nghiệp ấy, chi phối tình cảm, nếp nghĩ và hành vi của mọi thành viên trong doanh nghiệp, giúp họ theo đuổi và thực hiện các mục tiêu của doanh nghiệp. 

van hóa doanh nghiệp

Vậy, điều gì tạo nên văn hóa cho doanh nghiệp? 

Cũng như văn hóa nói chung, mỗi nền văn hóa đều sở hữu những nét độc đáo cùng các yếu tố đan cài xung quanh. Nhà báo John Coleman đã quan sát và nhận định rằng: Có ít nhất 6 yếu tố làm nên nền tảng văn hóa của một doanh nghiệp vĩ đại. Việc tích hợp các yếu tố này chính là bước đầu tiên để xây dựng một nền văn hóa khác biệt và một tổ chức bền vững, phát triển trường tồn.

1. Tầm nhìn

Nhà khoa học hệ thống nổi tiếng người Mỹ - Peter Michael Senge từng nói rằng: “Tầm nhìn là bức tranh trong tương lai mà bạn muốn tạo ra”. Một nền văn hóa vĩ đại luôn bắt đầu với một tầm nhìn đa diện. Từ tầm nhìn của Doanh nghiệp, nhà lãnh đạo có thể vạch ra những mục tiêu xa hơn, từ đó định hướng bước đi rõ ràng hơn. Khi một Doanh nghiệp đã xác định được hướng đi là họ đã tới gần thành công hơn một bước.

Điều này dễ dàng nhận thấy nhất là ở các tổ chức phi lợi nhuận, đa phần tầm nhìn của họ đơn giản nhưng lại mang đầy tính nhân văn, vì vậy sẽ nổi trội hơn các doanh nghiệp kinh doanh. Ví dụ như tầm nhìn của Hiệp hội Alzheimer là “Vì một thế giới không có bệnh Alzheimer” hay như tầm nhìn của Oxfam lại là “Vì một thế giới không có đói nghèo”.

Một tuyên bố về tầm nhìn của Doanh nghiệp, tưởng là yếu tố đơn giản nhưng lại là nền tảng của cả một văn hóa. Tầm nhìn Doanh nghiệp giống như kim chỉ nam cho mọi quyết định và hành động của mọi thành viên trong Doanh nghiệp đó.

tầm nhìn

2. Giá trị

Những giá trị của một doanh nghiệp chính là cốt lõi văn hóa của Doanh nghiệp đó. Nếu tầm nhìn cho thấy mục tiêu của doanh nghiệp thì những giá trị ấy chính là thước đo, là tiêu chuẩn để cân chỉnh những hành vi, quan điểm cần thiết để đạt được tầm nhìn đó. Nhiều doanh nghiệp cũng tìm được các giá trị của họ xoay quanh một số chủ đề đơn giản như: nhân viên, khách hàng, tính chuyên nghiệp,…chính sự độc đáo của những giá trị đó góp phần làm nên một văn hóa doanh nghiệp.

Công ty tư vấn quản lý toàn cầu của Mỹ - McKinsey & Company là một minh chứng rất rõ ràng cho việc này, nơi đây có hẳn một bộ giá trị rõ ràng dành cho tất cả nhân viên và cả công ty liên quan đến việc hết lòng phục vụ khách hàng, đối xử tốt với đồng nghiệp và luôn luôn chuyên nghiệp. Chúng ta cũng có thể thấy một công ty lớn như Google, giá trị của họ đơn giản chỉ là câu slogan nhưng đó cũng là quy tắc nổi tiếng "Đừng trở thành cái ác - Don't be evil”, dĩ nhiên ngoài ra họ cũng có bộ giá trị riêng mang tên “10 điều chúng tôi biết là đúng” như là các điều luật lưu hành nội bộ trong doanh nghiệp.

giá trị

3. Thực tiễn

Cho dù bạn có tưởng tượng và vẽ ra hệ giá trị của mình đẹp đẽ đến nhường nào, hãy luôn nhớ rằng, thực tế mới là quan trọng nhất. Các giá trị sẽ trở nên ít quan trọng nếu như chúng không được tôn trọng trong thực tiễn của một doanh nghiệp. Nếu một tổ chức tuyên bố "Con người là tài sản lớn nhất của chúng tôi" thì tổ chức ấy nên trực tiếp đầu tư vào con người theo cách thức mà họ tuyên bố.

Nếu một tổ chức có giá trị “khá thấp” thì buộc doanh nghiệp ấy phải khuyến khích từ những nhân viên cho tới các quản lý cùng thảo luận đưa ra những ý kiến về “giá trị chung”, tránh sự thụ động cũng như bị ảnh hưởng bởi tiêu cực. Và bất kể giá trị nào của tổ chức, đều phải được cân nhắc dựa trên các tiêu chí đánh giá và các chính sách hoạt động của doanh nghiệp, từ đó mới có thể chuyển hóa “giá trị tinh thần” ấy thành hiện thực.

Tương tự, chuỗi siêu thị tư nhân nổi tiếng Wegmans Food Markets (có trụ sở tại New York) đã đưa ra các giá trị sẽ thực hiện trong tương lai như “quan tâm” và “tôn trọng”, cũng như vẽ ra một viễn cảnh “một công việc trong mơ”. Và sau cùng kết thúc quá trình tiến hành ấy, họ trở thành công ty đứng thứ 5 trong những công ty tốt nhất theo bảng xếp hạng của tạp chí Fortune bình chọn.

Wegmans

4. Con người

Điều gì làm nên văn hóa? Văn hóa từ đâu mà sinh ra? Chắc chắn các nhà quản trị đều có chung một câu trả lời, đó chính là con người - nhân tố quan trọng nhất góp phần xây dựng nền văn hóa mạch lạc trong doanh nghiệp. Đây cũng chính là lý do tại sao các công ty lớn trên thế giới đều đưa ra những chính sách tuyển dụng nghiêm ngặt nhất nhằm tìm ra nhân tố sáng giá cho doanh nghiệp. 

Theo Charles Ellis (tác giả cuốn sách “What it Takes: Seven Secrets of Success from the World's Greatest Professional Firms”) chia sẻ: “Một công ty tốt là luôn có những kế hoạch tuyển dụng các nhân sự không chỉ giỏi mà còn phù hợp với công ty, vì chính họ sẽ góp phần tạo dựng nên một văn hóa doanh nghiệp”. Với ông, một công ty nên phỏng vấn từ 8 tới 20 người cho một ví trí tuyển dụng nhằm tránh bỏ sót nhân tài. 

Tiến sĩ Steven Hunt (thuộc công ty Monster) nói rằng: “Một nghiên cứu cho thấy những người ứng tuyển mà phù hợp với văn hóa công ty sẽ chấp nhận mức lương thấp hơn 7%. Một người mà sống trong văn hóa họ yêu thích thì họ sẽ gắn bó lâu dài hơn và góp phần củng cố nền văn hóa mà tổ chức sẵn có”.

con người

5. Câu chuyện lịch sử

Bài học lịch sử thông qua những câu chuyện của Tổ chức, có thể là câu chuyện về tập thể hoặc câu chuyện của một cá nhân, một nhà lãnh đạo hay một nhân viên xuất sắc, chính là “sức mạnh vô hình” giúp từng cá thể trong đó hiểu và tiếp bước những thành công, những thành tựu trước đây mà doanh nghiệp đã gây dựng.

Marshall Ganz (sinh năm 1943) từng là một thành viên quan trọng trong phong trào lao động nông nghiệp của Caesar Chavez. Ông cũng giúp xây dựng nền tảng tổ chức cho chiến dịch tranh cử tổng thống của Barack Obama năm 2008. Hiện tại, ông là giáo sư tại đại học Harvard, một trong những lĩnh vực chính của nghiên cứu và giảng dạy của ông là “sức mạnh của câu chuyện”. Ông cho rằng, bất kỳ tổ chức nào cũng đều có một lịch sử riêng biệt và một câu chuyện độc đáo. Việc đưa lịch sử ấy tái hiện trong hiện tại và biến nó thành câu chuyện lịch sử chính là một trong những yếu tố cốt lõi của sự sáng tạo văn hóa.

Giống như Coca-Cola, họ đã truyền lại cho thế hệ sau những bài học lịch sử đắt giá, để giờ đây, nó trở thành kỷ niệm di sản của chính doanh nghiệp ấy. Hay những câu chuyện đầy thú vị của Steve Jobs đã dần tạo dựng khiến Apple trở thành thương hiệu thành công nhất trên thế giới.

apple

Bài học lịch sử thông qua những câu chuyện chính là “sức mạnh vô hình” giúp từng cá thể trong doanh nghiệp hiểu và tiếp bước những thành công, những thành tựu trước đây mà doanh nghiệp đã gầy dựng.

6. Không gian “mở”

Tại sao Thị trưởng Michael Bloomberg lại thích để nhân viên của ông ngồi trong một môi trường "thoáng”, chứ không phải là trong những văn phòng riêng biệt, với cửa ra vào cách âm? Tại sao Pixar lại mở rộng không gian làm việc, nơi mà các thành viên công ty có thể dễ dàng gặp gỡ và tương tác với nhau, không giống như khi làm việc tại những công ty truyền thống? Và tại sao các công ty công nghệ phần lớn lại tập trung ở Thung lũng Silicon? Cũng như việc các công ty tài chính lại luôn tọa lạc ở London và New York? Có rất nhiều câu trả lời cho mỗi câu hỏi, nhưng câu trả lời rõ ràng nhất đó là: vì nơi ấy tạo nên một nét văn hóa đặc trưng.

môi trường mở

Kiến trúc mở giúp không gian làm việc thuận tiện hơn khi làm việc tại văn phòng. Tuy nhiên, một số thành phố và quốc gia có nền văn hóa khác nhau có thể sẽ không tán thành với yếu tố này. Bởi vì văn hóa doanh nghiệp từng nơi luôn đa dạng và phong phú. 

Nếu như ở Mỹ các doanh nghiệp có đặc trưng là tính tự do, phóng khoáng, thì ở Nhật, các doanh nghiệp luôn đặc trưng bởi tính kỷ luật, sự tận tụy. Cũng như ở Hàn Quốc, các doanh nghiệp có nét đặc trưng là trung thành, trách nhiệm, tính cam kết cộng đồng rất cao thì đặc trưng ở Đức là thể hiện tính chính xác, thận trọng, kỷ luật và thực tế trong mỗi doanh nghiệp.

Banner kiểu hiển thị dịch vụ